2. Bölüm: Edirne’nin ekonomisini büyütecek projeler
EDİRNE BURADA: ÜRETİYORUZ, PEKİ DÜNYAYA NASIL ULAŞACAĞIZ?
ETSO seçimleri için somut proje önerileri
Edirne Ticaret ve Sanayi Odası seçimleri yaklaşırken beklentilerimi ve önerilerimi paylaşmaya devam ediyorum.
İlk yazımda oda üyesine hizmet etmenin ne anlama gelmesi gerektiğini, şeffaflığı ve ölçülebilir hedeflerin önemini ele aldım.
Şimdi daha somut bir soruya cevap aramak istiyorum:
Edirne’de üretilen değeri nasıl büyütebilir, işletmelerimizin daha fazla müşteriye ve yeni pazarlara ulaşmasını nasıl sağlayabiliriz?
Çünkü üretmek önemli.
Ancak günümüz ekonomisinde yalnızca üretmek yetmiyor.
Ürünü tanıtmak, satmak, markalaşmak ve yeni pazarlara ulaştırmak da gerekiyor.
Edirne’de birbirinden değerli ürünler üreten, hizmet sunan ve büyüme potansiyeli taşıyan işletmelerimiz var.
Fakat bu işletmelerin önemli bir bölümü tanıtım, dijitalleşme ve pazara erişim konusunda kendi imkânlarıyla ilerlemeye çalışıyor.
Bence ETSO’nun önümüzdeki dönemdeki en önemli görevlerinden biri, bu işletmeleri ortak bir ekonomik hedef etrafında buluşturmak olmalı.
Bu amaçla üç somut öneriyi aşağıda bulabilirsiniz.
1. “EDİRNE BURADA” DİJİTAL TANITIM VE SATIŞ PORTALI
Edirne’de üretilen ürünleri ve sunulan hizmetleri tek bir dijital çatı altında buluşturan bir sistem kurulabilir.
Adı da “Edirne Burada” olabilir.
Bu platform yalnızca ürünlerin listelendiği sıradan bir internet sitesi olarak düşünülmemeli.
Edirne’nin üreticilerini, ticaret erbabını, sanayicilerini ve hizmet sektörünü görünür kılan bir ekonomik buluşma noktası olmalı.
Gıda, tarım, tekstil, el sanatları, sanayi ürünleri, yerel ürünler, turizm ve diğer hizmet alanlarındaki işletmeler bu sistemde yer alabilir.
Bir vatandaş Edirne’nin yerel ürünlerini aradığında üreticilere ulaşabilmeli.
Başka bir şehirdeki işletme Edirne’den tedarikçi aradığında firmaları bulabilmeli.
Yurt dışındaki bir alıcı da Edirne’deki üreticileri ve onların ürünlerini inceleyebilmeli.
İlk aşamada her işletmenin kendi internet sitesine, iletişim bilgilerine ve mevcut satış kanallarına bağlantı veren kapsamlı bir Edirne Ticaret Rehberi hazırlanabilir.
Ardından seçilecek sektörlerde pilot uygulamalarla doğrudan satış altyapısı geliştirilebilir.
Elbette e-ticaretin ödeme, kargo, iade, müşteri hizmetleri ve mevzuat gibi sorumlulukları var.
Bu nedenle sistemin bir anda büyük bir projeye dönüştürülmesi yerine, aşamalı olarak kurulması daha doğru olacaktır.
Burada amaç yalnızca internet sitesi yapmak değil.
Amaç, Edirne’de üretilen değerin daha geniş pazarlara ulaşmasını sağlamak.
2. PİLOT FİRMALAR BELİRLENMELİ, ÖRNEK İŞLETMELER YARATILMALI
Edirne’deki her işletmenin ihtiyacı aynı değil.
Bir firma üretim kapasitesini artırmak istiyor. Bir başkası yeni makineye ihtiyaç duyuyor. Diğeri dijital pazarlama konusunda desteğe ihtiyaç duyarken bir başka işletme ihracat yapmak istiyor ama nereden başlayacağını bilmiyor.
Bu nedenle bütün firmalara aynı yaklaşımı uygulamak yerine, gelişme potansiyeli taşıyan işletmelerin belirlenerek desteklenmesini öneriyorum.
Ancak burada önemli bir ayrıntı var:
Pilot firmalar seçilirken kişisel yakınlıklar değil, açık ve ölçülebilir kriterler esas alınmalı.
Üretim kapasitesi, istihdam yaratma potansiyeli, ürünün katma değeri, dijitalleşme ihtiyacı, ihracat olanağı ve büyüme planı gibi ölçütler değerlendirilebilir.
Destek de yalnızca maddi yardımla sınırlı kalmamalı.
İşletmelerin teknolojiye ulaşması, üretim süreçlerini geliştirmesi, uygun finansman ve teşvikleri öğrenmesi, dijital pazarlama olanaklarından yararlanması ve yeni müşterilere ulaşması için yol gösterilmelidir.
Gerekirse üniversiteler, teknoloji firmaları, kamu kurumları ve finans kuruluşlarıyla iş birliği yapılmalıdır.
Üretim alanı yetersiz olan işletmelerin sorunları da ilgili kurumlarla birlikte değerlendirilmelidir.
Buradaki hedef birkaç firmaya ayrıcalık tanımak değil, başarılı işletme modelleri oluşturmaktır.
Örneğin bir firma dijital üretime geçerek verimliliğini artırdıysa, elde ettiği deneyim diğer işletmelerle paylaşılabilir. Bir firma ihracata başladıysa, izlediği yol diğer firmalara örnek olabilir.
Her yıl belirli sayıda işletme programa alınabilir. Başlangıç durumları tespit edilir, gelişim hedefleri belirlenir ve bir yılın sonunda sonuçlar açıklanabilir.
Üretim ne kadar arttı? Kaç kişiye yeni istihdam sağlandı? Yeni pazarlara ulaşıldı mı? Dijital dönüşüm gerçekleşti mi?
Bütün bunlar ölçülmeli ve üyelerle paylaşılmalı.
Çünkü amaç yalnızca birkaç firmayı büyütmek değil, Edirne’deki diğer işletmelerin de yararlanabileceği başarı modelleri oluşturmaktır.
3. PROJELERİN TAKVİMİ, BÜTÇESİ VE SONUCU AÇIKLANMALI
İyi fikirler önemlidir. Ancak bir fikrin gerçek projeye dönüşebilmesi için uygulanabilir olması gerekir.
Bu nedenle “Edirne Burada” ve pilot firmalar gibi öneriler için önce bir hazırlık çalışması yapılmalı.
İhtiyaçlar belirlenmeli, maliyet hesaplanmalı, iş birliği yapılacak kurumlar tespit edilmeli ve uygulanabilir bir takvim hazırlanmalı.
İlk aşamada hangi sektörlerin seçileceği, pilot firmaların hangi kriterlerle belirleneceği ve başarı ölçütlerinin neler olacağı açıkça ilan edilmeli.
Projenin ilerleyişi belirli aralıklarla üyelerle paylaşılmalı. Hedeflere ulaşılamadığı durumlarda nedenleri de açıklanmalı.
Böylece hem kaynakların doğru kullanılması hem de üyelerin sürece güven duyması sağlanabilir.
Şeffaflık, ölçülebilirlik ve hesap verebilirlik yalnızca seçim döneminin söylemleri olmamalı; yönetim anlayışının temelini oluşturmalı.
SEÇİMLERİN ÖLÇÜSÜ NE OLMALI?
Bence yaklaşan ETSO seçimlerinde adaylara ve listelere şu sorular sorulmalı:
- Edirne’deki işletmelerin yeni pazarlara ulaşması için ne yapılacak?
- “Edirne Burada” gibi ortak bir dijital platform hayata geçirilecek mi?
- Gelişme potansiyeli taşıyan işletmeler için pilot destek programı oluşturulacak mı?
- Üretim alanı, teknoloji ve finansmana erişim sorunlarının çözümü için hangi kurumlarla iş birliği yapılacak?
- Açıklanan projelerin bütçesi, takvimi ve başarı ölçütleri ne olacak?
Bu sorular herhangi bir adayı hedef almıyor. Tam tersine, bütün adayların daha somut projeler ortaya koymasına katkı sağlayabilir.
Elbette bu önerilerin eksikleri olabilir. Daha iyi modeller geliştirilebilir. Maliyetleri ve uygulanabilirlikleri ayrıntılı biçimde incelenebilir.
Önemli olan, bu fikirlerin tartışılması ve uygulanabilecek olanların ortak akılla hayata geçirilmesidir.
Çünkü Edirne’nin yeni sloganlardan çok, çalışan projelere ihtiyacı var.
Daha fazla üretim, daha güçlü işletmeler, daha fazla istihdam ve daha geniş pazarlar…
Bunlar birbirinden ayrı hedefler değil. Birbirini tamamlayan, Edirne’nin ekonomik geleceğini güçlendirebilecek adımlardır.
Ben bir ETSO üyesi olarak bu önerilerin tartışılmasını istiyorum. Herhangi bir seçim listesinin değil, Edirne’nin ekonomik geleceğinin tarafındayım.
Çünkü güçlü işletmeler güçlü bir şehir ekonomisinin temelidir.
Ve belki de önümüzdeki dönemin hedefini şu üç kelimeyle ifade edebiliriz:
EDİRNE BURADA. ÜRETİM BURADA. GELECEK BURADA.
Şimdi mesele, sahip olduğumuz üretim gücünü, girişimci potansiyelini ve insan kaynağını ortak bir hedef doğrultusunda buluşturabilmektir.
ETSO bunu başarabilirse yalnızca üyelerine hizmet eden bir kurum olmakla kalmaz; Edirne’nin ekonomik geleceğine yön veren güçlü bir merkez haline gelebilir.
Seçimlerin asıl değeri de burada ortaya çıkar: Kimin yöneteceğinden çok, Edirne için neyin başarılacağı önemlidir.
