17 aylıkken annesinin kucağında vurularak hayatını kaybeden Türkan Feyzullah Bebek, 41’inci ölüm yıldönümünde Edirne’de yapılan törenle anıldı. Türkan Bebek Anıtı’nda ilk olarak sunulan çelenk sonrası, saygı duruşunda bulunularak İstiklal Marşı okundu. Törene Edirne Valisi Yunus Sezer, Edirne Belediye Başkan Yardımcısı Gökçe Onur Öktem, Edirne İl Emniyet Müdürü Muhittin Ayhan, Edirne Baro Başkanı Av. Gökhan Karakoç, Bulgaristan ve Balkan dernekleri, ilkokul öğrencileri ve çok sayıda vatandaş katıldı.
“İNSANLIK OLARAK HEPİMİZİN UTANÇ DUYACAĞI BİR OLAYDIR”
Edirne Valisi Yunus Sezer ” Gerçekten de her sene bu dönem bizim için buruk bir gündür, çünkü hem Bulgaristan’da hem de Edirne’de Bulgaristan’dan buraya gelen kardeşlerimizin yaşadıkları ortak acının sembolü haline gelen Türkan bebeğimizin ölümünün yıl dönümünü anmak için bir araya geliyoruz. Gerçekten çok hüzünlüyüz ve bu hüzün, yaşananların tekrar etmemesi için yapılan bir anma etkinliği olarak karşımıza çıkmaktadır. 1984 yılı, şu anda karşımızda bulunan 75. Yıl İlkokulu öğrencileri yaklaşık 8–10 yaşında çocuklarımız; aslında insanlık olarak hepimizin büyük utanç duyacağı bir olaydır. Biz bu çocuklarımıza her sene bir milletin isminin ve kimliğinin değişmemesi için verdiği mücadeleyi ve bu mücadelede hayatını kaybeden 20 aylık bir bebeği anlatıyoruz; bunu anlatmak insanlık adına utanç vericidir. Bu olay Bulgaristan’da ya da dünyanın herhangi bir yerinde yaşansın, hepimiz için utanç vericidir. Burada sadece Türkan bebeğimizi değil, onunla birlikte Türklüğün kimlik mücadelesinde kaybettiğimiz birçok soydaşımızı da anıyoruz; birçok soydaşımız işkenceler nedeniyle yıllarca hapishanelerde kaldı, yerlerinden ve yurtlarından oldu. Geriye baktığımızda aslında çok da zaman geçmemiştir, sadece 40 yıl geçmiştir. Burası göçmen mahallesi olarak adlandırdığımız bir yer olup, buradaki büyüklerimiz yaşadıkları dönemi en iyi şekilde hatıralarında taşımaktadır. Allah bir daha göstermesin. Bu tür törenler ve anma etkinlikleri ibret almak içindir; Allah bir daha Türkan bebek gibi bebeklerimizin ve insanların kimlikleri ya da dinleri nedeniyle insanlık dışı muameleye maruz kalmasını kimseye nasip etmesin. Ancak gözümüzü bir taraftan kapatırken diğer tarafta yanı başımızda Filistin ve Gazze örneği vardır; binlerce çocuk, yaşlı ve hasta demeden insanlar dünyanın gözü önünde katledilmektedir. Bir millet olarak, Türk milleti olarak en büyük vasfımız geçmişte de mazlumun yanında yer almak olmuştur; bugün de ne bedel ödenirse ödensin, ne zarar görürsek görelim safımız her zaman doğrunun, iyinin ve mazlumun yanında olacaktır. Ben tekrar Türkan bebeğimizi ve Bulgaristan’daki Türklüğün kimlik mücadelesinde şehit olanları rahmetle anıyor, gazilerimize şükranlarımı sunuyor ve bu ulvi mücadeleye emek veren tüm soydaşlarımıza teşekkür ediyorum; katılımlarınızdan dolayı da hepinize teşekkür ediyorum”dedi.
“GEÇMİŞTE YAŞANAN BÜTÜN ACILAR BİZLERE SORUMLULUK ALMAYI ZORUNLU KILMAKTADIR”
Edirne Belediye Başkan Yardımcısı Gökçe Onur Öktem” Bulgaristan’da 1984 yılında uygulanan zorunlu asimilasyon politikaları sürecinde annesinin kucağında hayatını kaybeden Türkan Feyzullah’ı rahmetle ve saygıyla anıyoruz. Türkan Bebek yalnızca masum bir çocuğun hayatının son bulması değil, aynı zamanda temel insan haklarının, kimliğin ve yaşam hakkının açıkça ihlal edildiği karanlık bir dönemin sembolü olarak tarihe geçmiştir. Bu acı olay, sivillerin ve özellikle çocukların korunmasının evrensel hukuk ve insanlık vicdanı açısından vazgeçilmez bir ilke olduğunu bir kez daha gözler önüne sermiştir. Geçmişte yaşanan bu tür acılar bizlere yalnızca yas tutmayı değil, hafızayı diri tutmayı, tarihten ders çıkarmayı ve benzer ihlallerin bir daha yaşanmaması için sorumluluk almayı zorunlu kılmaktadır. Bizler tarihten ders çıkarma ve insan haklarını her koşulda savunma kararlılığımızı bir kez daha ifade ediyoruz. İnsan onurunun, kimliğin ve yaşam hakkının korunması zaman, mekân ve koşullardan bağımsız olarak ortak bir insanlık görevidir. Türkan’ın hatırası önünde saygıyla eğiliyor, onu unutmayacağımızı ve unutturmayacağımızı vurguluyor, aziz hatırası önünde saygıyla duruyoruz. Ruhu şad olsun”şeklinde ifade etti.
“NE BOYUN EĞERİZ NE KİMLİĞİMİZDEN VAZGEÇERİZ”
Trakya Balkan Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı Cevat Güneş “Bu yıl 13’üncüsünü düzenlediğimiz Şehit Türkan Bebek Anma Etkinliğimizde sizleri görmek ve ağırlamak bizler için bir kıvanç meselesidir; Bulgaristan Türklerinin birlik mücadelesinin sembolü olan Şehit Türkan bebeğimiz, 41 yıl önce henüz 2 yaşını doldurmadan annesinin kucağında komünist rejimin askerleri tarafından atılan kurşunla hayata gözlerini yumdu. Bulgaristan’da 41 sene önce baskıcı bir rejim vardı ve aslında bu rejimden öte, Bulgaristan’da Türk asıllı Türklere karşı Osmanlı çöküşüyle birlikte hep bir nefret vardı; hâlbuki bir memleketi ihya edenler, orayı vatan bilen ve o ülke için çalışanlardır. Bizim insanımız çalışkan, dürüst, saygılı ve ülkesine bağlıydı ama maalesef bunun sonucu hep bir gözyaşı ve göç ile mükâfatlandırıldı; 41 sene önceki insanlarımız vatanını seven insanlar olarak kimlikleri için özgürlük isterken asla kırıp dökmediler. Bugün ise ikili ilişkilerimizin en üst seviyede iyi olduğu komşumuzla her türlü alanda ortak çalışmalar yapıldığını görmekteyiz; ikili ilişkilerimizin bu düzeyde olduğu bir ortamda maalesef siyasi krizler komşumuzu etkilemiş, haliyle soydaşlarımız da bu etkiden nasibini almıştır. Bizler Balkan Türkleri temsilcileri olarak soydaşlarımızın yaşadığı coğrafyalarda refah içinde olmasını istiyor, görüyor ve diliyoruz; Türkan Bebek isimlerinden vazgeçmeyen Bulgaristan Türklerinin kimlik mücadelesinin en küçük şehidi olsa da bu durum totaliter ve baskıcı rejimin bir sonucuydu. Ümidim ve dileğim, bu baskıcı rejimin kimlik değiştirip başka kisvelere bürünerek soydaşlarımıza yeniden baskı yapmamasıdır; bizler sivil toplum kuruluşları olarak barışın, huzurun ve birlikteliğin hâkim olduğu bir Bulgaristan ve Balkan coğrafyası temenni ediyor, hangi şartta olursa olsun Bulgaristan’da yaşayan soydaş Türk halkına manevi olarak kol kanat gererek kardeşlerinin yanlarında olduğunu bilmelerini istiyoruz. Biz biriz, biz diriyiz; hiçbir şartta ne boyun eğeriz ne de kimliğimizden vazgeçeriz, bizler oldukça Balkanlar’daki ve Bulgaristan’daki soydaşlarımızla birlikte hep var olacağız; bu vesileyle emeği geçen Edirne Valimize, Edirne Belediyemize ve katkı sunan diğer tüm kurumlara en içten dileklerimi sunuyorum”dedi.
“TEK DERDİMİZ YAŞANAN SIKINTILARA SEBEP OLANLARIN CESASINI ÇEKMESİDİR”
Balkan Rumeli Türkleri Konfederasyonu (BRTK) Başkanı Sabri Mutlu, “Bizler Balkan Rumeli Türkleri Konfederasyonu olarak tüm Balkan ülkelerinden, Batı Trakya’dan Gagavuzya’ya, Bulgaristan’dan Bosna’ya uzanan coğrafyadan Türkiye’ye göç etmiş ve Türkiye’nin 52 ilinde dernekler oluşturan, 354 derneği bulunan bir konfederasyonuz. Konfederasyonumuz Türkiye çapında olduğu gibi Balkan ülkelerinde de birçok etkinliğe, yardıma ve çocuklarımıza dokunmaya çalışmaktadır. Türkan bebeğimiz şehit edileli 40 yıl oldu. Evet, burada şehit yakınlarımız da var, gazilerimiz var; onların acısını öncelikle paylaşıyorum. Bebeğimize, annesine, diğer şehitlerimize ve 1985 yılı ve sonrasında Bulgaristan’daki totaliter rejim tarafından şehit edilmiş tüm şehitlerimize Allah’tan rahmet diliyorum. Gazilerimize, o dönemde kamp alanlarında ve cezaevlerinde uzun yıllarını geçirmiş olanlara ve halihazırda aramızda bulunanlara Allah’tan sağlık, sıhhat ve uzun ömürler diliyorum. Şunu da belirtmek istiyorum; bu abilerimiz, bu büyüklerimiz aramızda artık çok azınlıkta kaldı, birçoğu Allah’ın rahmetine kavuştu. Ancak üzülerek şunu belirtmek istiyorum; onlar gözleri açık gitti, çünkü hâlâ Bulgaristan’da onlara yapılan bu zulmü yapanlar cezasını almadı, cezasını çekmedi, hâlâ bizim aramızda dolaşmaktadırlar. Dolayısıyla burada herhangi bir siyasi parti kastetmeden, kimseyi hedef almadan, daha önce Bulgaristan’daki birçok başbakan ve siyasi parti başkanıyla da görüştüğümüzde kendilerine bunu ilettik; bizim tek derdimiz, tek amacımız bu yaşanan sıkıntıları kim yaşattıysa cezasını çekmesini istemektir. Ne yazık ki bu zulmü yapanların birçoğu da aramızdan ayrıldı gitti, Allah onları bildiği gibi yapsın, ancak yine de kalanlarla ilgili mahkemeler hâlâ devam ediyor. Bulgaristan mahkemesi birkaç yıl önce çok ilginç bir karar aldı; kendi kendini cezalandırdı ve dedi ki “Ben hata yaptım.” 40 yıldır karar veremediğini söyledi; karar verseydi bizler Avrupa mahkemelerine başvuracaktık. Karar veremediği için biz hâlâ Bulgaristan’daki mahkeme süreçlerini takip ediyoruz, Sofya’ya gidip geliyoruz, Belene’ye gidip geliyoruz ama ne yazık ki bugüne kadar herhangi bir değişiklik olmadı ve 40 yıldır bu süreç böyle devam ediyor. Umarım bundan sonra olur. Arkadaşlarım şiir okuyalım dediler ama inanın ne şiir okuyacak ne de güzel sözler söyleyecek durumda değiliz, durumumuz budur. Bundan sonra bizler Balkan Rumeli Türkleri Konfederasyonu olarak bu süreci gerek mahkemelerde gerekse daha önce Strazburg ve diğer mahkemelerde olduğu gibi her platformda takip etmeye devam edeceğiz. Son olarak şunu da belirtmek istiyorum; bu süreç 40 yıl oldu ve bu 40 yılı bir zaman aşımı havasına sokmaya çalışıyorlar, bunu da kabul etmiyoruz.”diye noktaladı.
Konuşmaların ardından 75.yıl İlkokulu öğrencilerinin şiir okuması sonrası Edirne Valisi Yunus Sezer ve Edirne Belediye Başkan Yardımcısı Gökçe Onur Öktem tarafından hediye takdim edildi. Sonrasında Edine İl Müftü Yardımcısı Samet Okumuş tarafından Türkan Bebek ve şehitler için duaların okunması ve anıta karanfiller bırakılmasıyla program sona erdi.
